ISVW filosofie podcast

Een gesprek met filosoof, schrijver en dichter Jannah Loontjens. Zij stelde de cursusweek Existentialisme samen. Voor de existentialisten begint het denken met het dagelijkse bestaan: leven we het leven dat we willen leiden? Waarom maken we de keuzes die we maken? In hoeverre zijn we daarin vrij? In deze cursusweek komen zowel de voorlopers van het existentialisme als de belangrijkste filosofen die tot deze stroming worden gerekend aan bod: Simone de Beauvoir, Albert Camus en Jean-Paul Sartre. Deze Franse filosofen schreven naast essays en filosofische werken ook romans, verhalen en theater. Terwijl existentialisme ten eerste draait om vrijheid van denken, gaat het ook om de kracht van taal, argumentatie en inlevingsvermogen. Loontjens zelf is daar een voorbeeld van. Onder andere in haar laatste roman Gala en Zev komen tal van vragen rond vrijheid, geconditioneerdheid, en moraliteit voorbij.

Na meer dan twee millennia beleven de stoïcijnen een ongekende revival. Welke spirituele lifehacks hebben zij ons te bieden? En hoe verhouden die zich tot de levenslessen van hun tijdgenoten, zoals de epicuristen en de sceptici? Bart Geeraedts in gesprek met Michiel Buis over Stoïcijnen en solidariteit, over sceptici die door hun vragen in mystieke sferen komen en over epicuristen die juist voor matiging pleiten. Op 19 september 2026 begint de eerste module van de opleiding Grote denkers. Michiel Buis zal in deze opleiding het weekend over de Hellenistische scholen voor zijn rekening nemen.

Tivadar Vervoort stelde een Summerschool samen over Judith Butler. Een gesprek over de radicale vorm van feminisme die Butler beschreef in diens boek 'Wie is er bang voor gender?'. Een feminisme dat verder gaat dan waar Simone de Beauvoir over schreef. Butler put inspiratie uit denkers als Friedrich Nietzsche en Michel Foucault. Waar Nietzsche in zijn Genealogie van de moraal de willekeur van morele grondslagen blootlegde, beschrijft Butler een 'genealogie van gender'. Volgens Butler is niet alleen gender, maar ook sekse een sociaal construct. Een gesprek met Bart Geeraedts over de sociale krachten die vrijkomen wanneer iemand de genderrol ter discussie stelt die hen bij de geboorte wordt toegekend.

In deze podcast vertelt schrijver, Houellebecq-vertaler en kunstfotograaf Martin de Haan over het werk van de Franse auteur Michel Houellebecq. Houellebecq portretteert de moderne mens als een eenzaam individu in een door marktdenken gedomineerde wereld. In zijn werk onderzoekt hij thema's als verlangen, lijden, vrijheid, moraal, religie en wetenschap, en legt hij de fundamentele tegenstrijdigheden van het menselijk bestaan bloot. Van 22 t/m 26 juli verzorgt Martin de Haan de summerschool Denkers van nu: Michel Houellebecq.

Een gesprek met Laurens ten Kate over Hannah Arendt en Emmanuel Levinas. Ten Kate is filosoof, religiewetenschapper en theoloog. En is emeritus-hoogleraar Vrijzinnige religiositeit en humanisme aan de Universiteit voor Humanistiek in Utrecht. Bij de ISVW geeft hij de summerschool 'Tussen Arendt en Levinas'. En bij ISVW-uitgevers verscheen zijn boek: 'Tussen markt en volk, Vrijzinnig-religieuze vragen aan een neoliberale wereld'. Met Bart Geeraedts spreekt hij over hoe 'de Ander' je leven bepaalt en verandert. Hoe deze ontmoeting altijd óók een ontmoeting met jezelf is. Een ontmoeting in een ruimte die door niemand geclaimd mag worden. Van daaruit wordt je handelen politiek. En dat blijkt een zeer actueel thema te zijn.

Filosoof Lianne Tijhaar en psychiater Bram de Ridder leggen aan Bart Geeaedts en Valerie Granberg uit hoe psychiaters gebaat kunnen zijn bij filosofie op de werkvloer. Er is volgens Tijhaar een brede beweging binnen de psychiatrie die steeds kritischer staat tegenover een reductionistische kijk op psychiatrisch lijden, waarbij na een diagnostisering vaak medicijnen worden voorgeschreven. Want volstaat dit denken in mentale stoornissen nog wel? Bram de Ridder legt uit hoe de filosofie kan helpen om het perspectief van de psychiater te verruimen, zodat de ervaring van de patient niet enkel als afwijkend maar ook als betekenisvol kan worden gezien. Lianne Tijhaar ontwikkelde voor de ISVW de leergang Filosofie voor psychiaters. Bram de Ridder is docent van de leergang, naast Linde van Schuppen, Sanneke de Haan en Floortje Scheepers. De leergang Filosofie voor psychiaters start op 9 november. #filosofievoorpsychiaters #psychiatrie #filosofie #psychiatrie #leergang #wijsheidaanhetwerk

Bart Geeraedts sprak met Hanno Sauer over zijn boek Klasse. Voortbouwend op de ideeën van Thorstein Veblen betoogt Sauer dat sociale klassen meer zijn dan economische categorieën. Sociale hiërarchieën reproduceren zich via statussignalen, zoals smaak en gedrag. Daardoor blijven klassenverschillen een fundamenteel kenmerk van de moderne samenleving.

Bart Geeraedts sprak op de Nacht van de Filosofie met Lotte Spreeuwenberg over de liefde, aan de hand van de Britse filosoof Iris Murdoch (1919-1999). Voor Murdoch is liefde een activiteit: het geven van onbaatzuchtige, liefdevolle aandacht aan de wereld buiten ons. Alleen door ons ego los te laten en met open vizier te kijken, kunnen we ons openen voor nieuwe perspectieven en betere mensen worden.

Bart Geeraedts gaat in gesprek met Marlous Nooi en Sandra Meeuwsen over de summerschool De filosofie van voetbal. Ze bespreken wat voetbal nu zo aantrekkelijk maakt, waarom mensen (inclusief zijzelf) urenlang over voetbal kunnen praten, en wat het betekent om supporter te zijn. Marlous organiseert de summerschool, en Sandra is een van de gastsprekers, naast Martine Prange, Jan de Leeuw, Niels Witjes en Rens van der Vorst. De filosofie van voetbal vindt plaats van 13 t/m 17 juli 2026.

Bart Geeraedts gaat in gesprek met filosoof Frank Meester en econoom Gilles Meester over hun cursusweek Geld en een gezonde wereld. Ze bespreken de rol die geld speelt in onze economie en ons dagelijks leven. Daarover bestaan verschillende theorieën. Wat is geld eigenlijk waard? En is dat een ethische vraag? Tijdens de cursusweek proberen Frank en Gilles de huidige economie filosofisch te begrijpen en naar alternatieven te zoeken . De cursus Geld en een gezonde wereld vindt plaats op 4 t/m 8 mei 2026.